© Hüseyin Özkaya

Savaşın Seyri: İddialar ve Karşı İddialar

ABD-İsrail ortak operasyonlarında İran’ın üst düzey askeri ve siyasi isimlerinin hedef alındığı öne sürüldü. İran dini lideri Ali Hamaney, İran Genelkurmay Başkanı ve Savunma Bakanı’nın hayatını kaybettiği iddiaları gündeme gelirken, eski Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad’ın da ölenler arasında olduğu ileri sürüldü.

Bu iddialar henüz bağımsız kaynaklarca doğrulanmış değil. Ancak Tahran’daki yönetim kademesinde ciddi bir sarsıntı yaşandığına dair işaretler, İran iç siyasetinde güç boşluğu ve belirsizlik riskini artırıyor.

Açıklanan son verilere göre İran’da 201 kişi hayatını kaybetti, 747 kişi yaralandı. İsrail’de ise 9 ölü ve 121 yaralı olduğu bildirildi. Bölgedeki diğer ülkeler — Bahreyn, Irak, Ürdün, Kuveyt, Umman, Katar, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri — da saldırıların dolaylı ya da doğrudan etkisiyle can kayıpları ve yaralanmalar bildirdi.

ABD’den “Hayalet Uçak” Hamlesi

ABD’li savunma yetkilileri, İran’daki yer altı balistik füze tesislerinin hedef alındığını ve dört adet B-2 bombardıman uçağının ABD’den kalkarak operasyon gerçekleştirdiğini açıkladı. Bu uçakların, yüksek radar gizliliği sayesinde İran hava savunma sistemlerini aşarak “düzinelerce bir tonluk mühimmat” bıraktığı ifade edildi.

B-2’lerin devreye girmesi, Washington’un çatışmayı sınırlı bir operasyon olmaktan çıkarıp stratejik altyapıyı hedef alan daha geniş kapsamlı bir harekâta dönüştürdüğünün göstergesi olarak değerlendiriliyor.

Trump’tan Sert Açıklama

ABD Başkanı Donald Trump, saldırılarda “48 İranlı liderin öldürüldüğünü” iddia etti. Trump ayrıca İran’daki yeni yönetimin temas kurmak istediğini ve görüşmeye açık olduğunu söyledi.

Bu açıklama, bir yandan askeri operasyonların sürdüğünü gösterirken diğer yandan diplomasi kapısının tamamen kapanmadığı mesajı olarak yorumlanıyor. Ancak İran tarafından bu yönde resmi bir doğrulama gelmiş değil.

İsrail’den Seferberlik Adımı

İsrail ordusu, İran’a yönelik yeni bir saldırı dalgası başlattığını duyurdu. İsrail Savunma Kuvvetleri, “Kükreyen Aslan Operasyonu” kapsamında yaklaşık 100 bin yedek askerin göreve çağrılacağını açıkladı. Bu adım, Tel Aviv yönetiminin çatışmanın uzun sürebileceği ihtimaline karşı kapsamlı bir askeri hazırlık içinde olduğunu gösteriyor.

İran’ın Misillemesi: ABD Üsleri ve Uçak Gemisi Hedefte

İran Devrim Muhafızları, Orta Doğu’daki 14 ABD üssünün hedef alındığını öne sürdü. Ayrıca ABD’ye ait USS Abraham Lincoln uçak gemisine balistik füze saldırısı düzenlendiği iddia edildi. ABD ordusu ise füzelerin gemiye isabet etmediğini açıkladı.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), üç Amerikan askerinin öldüğünü, beş askerin ağır yaralandığını duyurdu. İran tarafı ise ABD personel kaybının yüzlerce olduğunu iddia ediyor. Tarafların açıkladığı rakamlar arasında ciddi fark bulunuyor.

Stratejik ve Jeopolitik Analiz

- Bölgesel Savaş Riski

Çatışmanın Körfez ülkelerine yayılması, enerji arz güvenliği açısından küresel risk oluşturuyor. Hürmüz Boğazı ve Umman Körfezi çevresindeki askeri hareketlilik, petrol fiyatlarında sert dalgalanmalara yol açabilir.

- İran İç Siyaseti

Eğer üst düzey kayıplar doğrulanırsa, İran’da rejim içi güç dengeleri değişebilir. Devrim Muhafızları’nın etkisi artabilir ve daha sert bir askeri doktrin benimsenebilir.

- ABD’nin Stratejik Mesajı

B-2 kullanımı, yalnızca İran’a değil bölgedeki diğer aktörlere de “uzun menzilli ve yüksek hassasiyetli vurucu kapasite” mesajı anlamına geliyor.

- İsrail’in Güvenlik Paradigması

100 bin yedek askerin göreve çağrılması, İsrail’in çatışmayı kısa süreli bir hava operasyonu olarak görmediğini, çok cepheli bir savaş ihtimaline hazırlandığını gösteriyor.

Önümüzdeki Olası Senaryolar

Kontrollü Tırmanma: Sınırlı misillemelerle birkaç gün içinde diplomatik temas başlatılması.

Bölgesel Yayılma: Lübnan, Suriye ve Yemen gibi cephelerin devreye girmesi.

Küresel Müdahil Olma: Büyük güçlerin doğrudan ya da dolaylı askeri destekle sahaya inmesi.

Orta Doğu’da ikinci gününe giren savaşta bilgi akışı büyük ölçüde tarafların resmi açıklamalarına dayanıyor ve sahadaki tablo hızla değişiyor. Önümüzdeki saatler, çatışmanın diplomasiye mi evrileceğini yoksa daha geniş çaplı bir savaşa mı dönüşeceğini belirleyecek.